Σημείωση: Αυτό το άρθρο έχει γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη οδοντιατρική συμβουλή.
Ο τριγμός των δοντιών (βρουξισμός) είναι ένα ευρέως διαδεδομένο πρόβλημα, που συχνά περνά απαρατήρητο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου ένας στους πέντε ενήλικες τρίζει τακτικά τα δόντια του – κυρίως τη νύχτα, στον ύπνο. Οι συνέπειες μπορεί να κυμαίνονται από βλάβες των δοντιών και πόνους στη γνάθο έως χρόνιους πονοκεφάλους. Με τη σωστή θεραπεία οι συνέπειες μπορούν κατά κανόνα να περιοριστούν ικανοποιητικά.
Τι είναι ο τριγμός των δοντιών;
Ο βρουξισμός περιγράφει το ασυνείδητο, συχνά ρυθμικό σφίξιμο ή τρίψιμο των δοντιών μεταξύ τους. Διακρίνουμε:
- Βρουξισμός ύπνου: Νυχτερινός τριγμός των δοντιών ή σφίξιμο της γνάθου κατά τη διάρκεια του ύπνου. Η πιο δύσκολα ελεγχόμενη μορφή, επειδή γίνεται ασυνείδητα
- Βρουξισμός εγρήγορσης: Τριγμός των δοντιών ή σφίξιμο της γνάθου κατά τη διάρκεια της ημέρας, συχνά σε καταστάσεις στρες ή έντονης συγκέντρωσης
Κατά τον τριγμό ασκούνται στα δόντια δυνάμεις πολλαπλάσιες της κανονικής μασητικής δύναμης. Αυτή η τεράστια επιβάρυνση μπορεί να βλάψει σημαντικά τα δόντια, τις κροταφογναθικές αρθρώσεις και τους μασητήριους μύες.
Αιτίες του τριγμού των δοντιών
- Στρες και ψυχική επιβάρυνση: Το στρες και η ένταση θεωρούνται σημαντικοί παράγοντες
- Θέση των δοντιών: Η κακή σύγκλειση θεωρούνταν παλαιότερα αιτία· σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα ο βρουξισμός ελέγχεται κεντρικά και δεν προκαλείται από τη θέση των δοντιών
- Διαταραχές ύπνου: Ο βρουξισμός εμφανίζεται συχνά σε συνδυασμό με υπνική άπνοια ή ανήσυχο ύπνο
- Φάρμακα: Ορισμένα αντικαταθλιπτικά και διεγερτικά μπορούν να ευνοήσουν τον βρουξισμό
- Διεγερτικές ουσίες: Η υψηλή κατανάλωση καφεΐνης, αλκοόλ ή νικοτίνης μπορεί να εντείνει τον τριγμό των δοντιών
- Γενετική προδιάθεση: Ο βρουξισμός εμφανίζεται σε ορισμένες οικογένειες με αυξημένη συχνότητα
Συμπτώματα και συνέπειες του βρουξισμού
Τυπικά σημάδια
- Πόνοι ή μυϊκή ένταση στη γνάθο, ιδίως το πρωί μετά το ξύπνημα
- Πονοκέφαλοι – κυρίως πονοκέφαλοι τάσης και πόνοι στους κροτάφους
- Φθαρμένες, επιπεδωμένες ή κοντύτερες επιφάνειες των δοντιών
- Ευαίσθητα δόντια λόγω απώλειας του στρώματος της αδαμαντίνης
- Ρωγμές ή ραγίσματα στην αδαμαντίνη
- Κροτάλισμα ή τριβή στην κροταφογναθική άρθρωση
- Περιορισμένο άνοιγμα του στόματος
- Τεταμένοι μασητήριοι μύες, που αισθάνονται σκληροί
- Αποτυπώματα των δοντιών στα πλάγια της γλώσσας ή στο εσωτερικό των παρειών
Μακροπρόθεσμες συνέπειες
Ο βρουξισμός που δεν αντιμετωπίζεται μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές βλάβες:
- Απώλεια οδοντικής ουσίας: Η αδαμαντίνη φθείρεται, τα δόντια γίνονται κοντύτερα και πιο ευαίσθητα
- Κατάγματα δοντιών: Δόντια, σφραγίσματα ή στεφάνες μπορούν να σπάσουν
- ΚΓΔ (κρανιογναθική δυσλειτουργία/CMD): Χρόνια προβλήματα της κροταφογναθικής άρθρωσης με εκτεταμένες ενοχλήσεις
- Υποχώρηση των ούλων: Η υπερφόρτωση μπορεί να συμβάλει στην υποχώρηση των ούλων
- Εμβοές: Η ένταση των μασητήριων μυών μπορεί να προκαλέσει βουητά στα αυτιά
Θεραπεία του τριγμού των δοντιών
Νάρθηκας σύγκλεισης (νάρθηκας για τον τριγμό)
Το σημαντικότερο άμεσο μέτρο είναι ένας εξατομικευμένα κατασκευασμένος νάρθηκας σύγκλεισης. Φοριέται τη νύχτα, προστατεύει τα δόντια από περαιτέρω φθορά και ανακουφίζει τις κροταφογναθικές αρθρώσεις. Στο ιατρείο μας κατασκευάζουμε τον νάρθηκα με ακριβή εφαρμογή στο ιδιόκτητο οδοντοτεχνικό μας εργαστήριο. Περισσότερα για τη θεραπεία ΚΓΔ και τον νάρθηκα σύγκλεισης.
Φυσικοθεραπεία
Στοχευμένες ασκήσεις και χειροθεραπεία μπορούν να χαλαρώσουν τους τεταμένους μασητήριους μύες και να ανακουφίσουν τις κροταφογναθικές αρθρώσεις. Εφόσον χρειάζεται, συνεργαζόμαστε με εξειδικευμένους φυσικοθεραπευτές.
Διαχείριση του στρες
Επειδή το στρες είναι σημαντικός εκλυτικός παράγοντας, η μείωση του στρες αποτελεί σημαντικό στοιχείο της θεραπείας:
- Προοδευτική μυϊκή χαλάρωση κατά Jacobson
- Ασκήσεις ενσυνειδητότητας και διαλογισμός
- Τακτική σωματική άσκηση και αθλητισμός
- Συνειδητή χαλάρωση της γνάθου κατά τη διάρκεια της ημέρας: χείλη κλειστά, δόντια χωρίς επαφή, άκρη της γλώσσας στον ουρανίσκο
Οδοντιατρικά μέτρα
Εάν έχουν ήδη προκληθεί βλάβες στα δόντια, αυτές μπορούν να αντιμετωπιστούν:
- Σφραγίσματα για φθαρμένες επιφάνειες των δοντιών
- Στεφάνες για δόντια με σοβαρή βλάβη
- Ολοκεραμικές αποκαταστάσεις για την αποκατάσταση των μασητικών επιφανειών
Ασκήσεις κατά του τριγμού των δοντιών
Αυτές τις απλές ασκήσεις μπορείτε να τις κάνετε καθημερινά:
- Χαλάρωση της γνάθου: Τοποθετήστε την άκρη της γλώσσας στον ουρανίσκο, ακριβώς πίσω από τους άνω κοπτήρες. Ανοίξτε και κλείστε αργά το στόμα 10 φορές, χωρίς να φέρετε τα δόντια σε επαφή
- Εφαρμογή θερμότητας: Τοποθετήστε ένα ζεστό πανί στους μύες της γνάθου (στο πλάι, μπροστά από τα αυτιά) και κάντε απαλό μασάζ στην περιοχή με κυκλικές κινήσεις
- Συνειδητή χαλάρωση: Βάλτε πολλές φορές την ημέρα ένα ξυπνητήρι. Ελέγξτε εκείνη τη στιγμή: Είναι τα δόντια μου σφιγμένα; Εάν ναι, χαλαρώστε συνειδητά την επαφή
Πότε στον οδοντίατρο;
Επισκεφθείτε έναν οδοντίατρο, εάν:
- Ξυπνάτε συχνά το πρωί με πόνους στη γνάθο ή πονοκεφάλους
- Παρατηρείτε φθαρμένα, ευαίσθητα ή σπασμένα δόντια
- Έχετε κροτάλισμα ή πόνους στην κροταφογναθική άρθρωση
- Η σύντροφος ή ο σύντροφός σας παρατηρεί νυχτερινό τριγμό
Στο οδοντιατρείο μας στο Ντίσελντορφ διαγιγνώσκουμε τον βρουξισμό έγκαιρα και συντάσσουμε ένα εξατομικευμένο σχέδιο θεραπείας. Κλείστε ραντεβού στο 0211 – 497 67 69.
Αυτό το άρθρο έχει γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την επαγγελματική οδοντιατρική συμβουλή. Σε περίπτωση ενοχλήσεων απευθυνθείτε στον οδοντίατρό σας.
